Wennen aan jennen

John Jansen van Galen, Het Parool 8 nov

De rel over het mogelijk kielhalen van kut-Marokkaantjes (althans diegenen onder hen die hun best niet doen bij het opknappen van een VOC-schip) maakt een aantal dingen duidelijk.

De scheiding tussen privé en publiek bestaat niet meer.
Mijn generatie is nog opgevoed in het besef dat je van iemands particuliere spullen af hoort te blijven. Het openmaken van andermans post was een zonde, het heimelijk lezen in iemands dagboek een doodzonde. Wantrouwige echtgenoten stoomden soms stiekem brieven open die aan hun echtgenote gericht waren, maar dat dit stiekem moest geeft al aan dat het niet deugde. Als je tegenwoordig een notitie maakt in de marge van je paperassen, kan het niet alleen gebeuren dat iemand daarin snuffelt, maar zelfs dat hij vervolgens aan de grote klok hangt wat hij gelezen heeft. Diverse betrokkenen, met name de voorman van de PvdA in Amsterdam, Rob Oudkerk, veroordeelden dit laatste vanwege de onzuivere politieke motieven die eraan ten grondslag moesten liggen, maar niet vanwege de schending van de privacy. Die is blijkbaar al aanvaard. Zij het nog niet helemaal, want als het echt schaamteloos gebeurde, had de aanbrenger het wel met open vizier gedaan.

Het is een onfrisse boel in de Amsterdamse PvdA.
Degene die bedoelde notitie naar buiten bracht, kan alleen maar bedoeld hebben de auteur ervan, de PvdA-fractievoorzitter in de gemeenteraad, daarmee in diskrediet te brengen. Hij of zij nam de voorzitter,Tjalling Halbertsma, niet eerst onder vier ogen ŕ faire, maar liep er meteen mee naar de media, wel wetend dat ze daar tuk zijn op een relletje. Die verklikker moet daar belang bij hebben gehad.
Afgelopen zaterdag passeerde een soortgelijke opmerking de revue in het radioprogramma Spijkers met koppen.Onderwijsminister Maria van der Hoeven, aangesproken op haar veronderstelde gebrek aan ervaring met immigranten, zei dat ze "heus wel vaak in de samenleving"kwam. Waarop presentator Felix Meurders zie "Ja, in Maastricht, daar wonen maar drie negers"."Was dat maar waar!"riposteerde Van der Hoeven, om vervolgens met een rood hoofd omstandig te proberen de schade te beperken.
Het is geen rel geworden. Kennelijk had niemand in de partij van de minister, of zelfs in de oppositiepartijen, daar enig belang bij. Er zijn wel belangrijkere dingen.

De hypocrisie is groot in Nederland.
"Als je de Amsterdamse bevolking vertegenwoordigt mag je niet eens zo denken als Tjalling" mailt het prominente partijlid Peggy Burke rond. O nee? Maakt zij, als Creoolse, nooit grappen over Hindoestanen? En mag zij dan wel 'zo denken', of is dat ook racisme? Denkt de Hollander die belgenmoppen vertelt daarom ook negatief over onze zuiderburen? Zijn moppen over Sam en Moos meteen antisemitisch?
Dat Halbertsma zichzelf in plechtige excuses uitputte, is niet minder schijnheilig. Waarom vroeg hij niet of niemand tegenwoordig meer tegen een geintje kan? Het voormalige PvdA-kamerlid Hillie Molenaar hoorde ik het perfecte antwoord voor Halbertsma debiteren:"Laten we het begrip kielhalen zo gauw mogelijk opnemen in de inburgeringscursus, want volgens mij weten die kut-Marokkaantjes niet eens wat wordt bedoeld".
Maar als hij dat gezegd zou hebben, waren de rapen helemaal gaar geweest. Burke wil nu al een "speciaal debat met Hannah" over de zaak. Waarom Hannah? Heeft wethouder Belliott verstand van verkeerde humor omdat ze ook zwart is? Mijn opinie is dat het een Amsterdamse traditie is om elkaar te jennen en dat integratie ook betekent: wennen aan jennen. En getuige alle Surinaamse en Marokkaanse cabaretiers en stand-up comedians die grossieren in zelfspot en terugpesten, lukt dat gelukkig al aardig.

De media zijn de motor van iedere rel.
Spijkers met koppen liet de kans voor open doel liggen. De redactie had van Van der Hoevens faux pas een relletje kunnen maken door Beryl Biekmann op te bellen, of een andere woordvoerder van de negers; ze had ook andere media hitsig kunnen attenderen op het gebeurde. Maar ze besloot de zaak niet op te blazen. Halbertsma had in dat opzicht pech:
De Amsterdamse media sprongen gretig bovenop hem. Dat snap ik wel, want deze rel onthulde ook tegenstellingen binnen de partij. Wat ik niet begrijp, is dat de journalisten het nodig vonden ook in dit geval hun bron te beschermen. De anonieme verklikker kwam ermee weg. Maar belangrijker dan dat hele kielhalen is toch het verraad dat aan de rel ten grondslag ligt. Ik wil weten wie de klikspaan is, om niet het risico te lopen ooit op hem of haar te stemmen.